ਅੰਸ਼ 1:

ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ 75 ਸਾਲਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਝਾਤ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

 

ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚੁਟਕੀ ਨਮਕ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਸਿਵਲ ਨਾ-ਫ਼ੁਰਮਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਾਇਆ। ਨਾਗਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਚਾਰਕ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਇੰਨੇ ਮਹਾਨ ਬੁਲਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਬੁਲਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੰਚਾਰਕ ਸਨ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਚਾਰਕ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ-19 ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਤਾ ਕਰਫਿਊ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।

 

ਅੰਸ਼ 2:

ਈਟਨ ਅਤੇ ਹੈਰੋ ਦੇ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਕਸਬ੍ਰਿਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅੱਠ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਬੋਰਡ 'ਤੇ ਚਾਕ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੀ।

 

ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਸੱਠ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਗਵਰਨੈੱਸ ਅਤੇ ਆਇਰਿਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੈਰਿਸਟਰ ਪਿਤਾ ਦੇ 42 ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਆਨੰਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਵਰਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੈਰੋ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ। ਨਹਿਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬਗੀਚਾ, ਇੱਕ ਟੈਨਿਸ ਕੋਰਟ, ਇੱਕ ਸਵਿਮਿੰਗ ਪੂਲ ਅਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਟੱਟੂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਆਮ ਜਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ, ਇੰਦਰਾ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਪੌਸ਼ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ, ਫਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੀ ਅਤੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

 

ਬਾਲਕ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਲਾਲ ਕਲੈਰੇਟ (ਸ਼ਰਾਬ) ਦੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖੂਨ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਕੱਚ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

 

ਇਹ ਤੁਲਨਾ ਸਿਰਫ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਹੀ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਲਗਾਅ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।

 

ਅੰਸ਼ 3:

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਕਿਸਮਤ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੇਤਰੀ ਆਗੂ ਬਣਨ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ। 2013 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਦੋਂ ਸੀ ਜਦੋਂ 2014 ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਲਹਿਰ ਨਾ ਰੁਕਣ ਵਾਲੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਬਰਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

 

ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ (ਐੱਨਡੀਏ), ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦੀ 2014 ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਪੀਏ ਦੇ ਖਰਾਬ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਿਲਿਆ ਲੋਕ ਫਤਵਾ ਮੰਨਿਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਐਨਡੀਏ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਰ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਹਾਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। 2024 ਵਿੱਚ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਫਿਰ ਜਾਗੀਆਂ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੱਧਮ ਪੈ ਗਈਆਂ।

 

ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ-ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

 

ਜੇ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਪਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹਨ। ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤਬਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਛੜੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ, ਪੇਂਡੂ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਚਾਹ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਕ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ, ਜੋ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਓ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੀਏ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ।

 

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੰਗ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਏਜੰਡਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਜੀਵਨੀਕਾਰ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆਕਰਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬੇਸ਼ੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖਪਾਤ ਨਹੀਂ ਪਾਲਦੇ।

 

'ਮੋਦੀ-ਵਿਰੋਧੀ' ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਇੱਕ ਉੱਚ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ, ਜੋ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਝੁਕਾਅ ਅਤੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਨਾਸਤਿਕ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਤਰਕਸ਼ੀਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਕਸਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਚੋਲਾ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤਰਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦੇ।

 

ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਮਾਸਟਰ ਸਟ੍ਰੋਕ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜੇ ਗਾਂਧੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੋਹ-ਪੁਰਸ਼ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਸਰਦਾਰ ਪਟੇਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼ੇਰਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਜੇ, ਨਰਮ, ਸ਼ਹਿਰੀ, ਲਾਲ-ਗੁਲਾਬ ਵਾਲੇ (ਨਹਿਰੂ) ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਟਾਟਾ ਸਮੂਹ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਸਨਮਾਨਤ ਅਤੇ ਬੇਬਾਕ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਜੇ.ਆਰ.ਡੀ. ਟਾਟਾ ਨੇ ਰਾਜੀਵ ਮਹਿਰੋਤਰਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਹਿਰੂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਾਟਾ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਂਡਾ ਸੀ। ਟਾਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਪਟੇਲ ਜਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ।

 

ਅੰਸ਼ 4:

ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇੱਕ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਗਏ ਤਾਂ ਵੀ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਗੁਜਰਾਤ 'ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਭੁੱਲ-ਭੁਲੱਈਆ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤਜਰਬਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਤਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇੰਨੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਪੱਧਰ ਦੇ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੱਟੜਪੰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਪਵੇਗਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨਾ ਇੱਕ ਤਬਾਹੀ ਸੀ। ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ।

 

ਵਿਡੰਬਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪੱਕੇ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ। ਸਿਖਰਲੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਪਾਸੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। 2014 ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਪੱਛਮੀ ਮੀਡੀਆ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੰਪਾਦਕੀ ਅਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸੁਰਖੀ ਸੀ: ‘ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਿਜ਼ਨਸ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?’ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਦਿ ਇਕਾਨੋਮਿਸਟ ਨੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ: ‘ਕੀ ਕੋਈ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?’

 

ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਭਾਗਿਆ ਵਿਧਾਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਜਗਤ ਜਨਨੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸਨ। ਹਰ ਖਦਸ਼ਾ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੇ ਪਾਲ ਵਿਚੋਂ ਹਵਾ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ।

 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਾਇਓਮੇਟ੍ਰਿਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਮੌਕੇ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨ-ਧਨ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਲਿਆਰਿਆਂ, ਸਮਾਰਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ 'ਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਪਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਐਸਆਈਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਨਿੱਜੀ ਅਪਮਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਸਹਿਰਦਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

 

ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ 12 ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ 87 ਫ਼ੀਸਦੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਪ੍ਰਗਟਾਈ, 68 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਬਹੁਤ ਅਨੁਕੂਲ' ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 93 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਾਰਨਿੰਗ ਕੰਸਲਟ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ 11 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 75 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਰ ਨਾਲ ਸਭ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਸਨ।

 

ਦਿ ਇਕਾਨੋਮਿਸਟ ਨੂੰ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ 'ਪਰਸਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ' ਲਈ ਟਾਈਮ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਓਬਾਮਾ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦਿਆਂ ਲੱਖਾਂ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ।

 

ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀਆਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਕਾਬਲੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਨ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਿਰੰਤਰ ਦੈਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ, ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਤੋਂ, ਬਲਕਿ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਅਤੇ ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਦੇਸੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਹਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਆਈ.ਕੇ. ਗੁਜਰਾਲ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਸਨ, ਪਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ, ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਜਾਂ ਦੇਵਗੌੜਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਵੀਂ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

 

ਅੰਸ਼ 5:

ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹਿੰਦੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੱਟੜ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ 2002 ਦੇ ਦੰਗੇ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੁੰਦੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਚੋਣ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਜਾ ਕੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 

ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ, ਦੇਸ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਉਭਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਹੈ।

 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਵਿਡੰਬਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਾਲੀਆ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਤੋਂ ਝਲਕਦਾ ਹੈ।

 

ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਆਗੂ ਜੋ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਸੂਖਮ-ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿਮਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।

 

ਅੰਸ਼ 6:

ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਔਸਤ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਏ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ 11 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਦੋਸਤ ਵਜੋਂ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼-ਭਗਤ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਗੱਲ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀ।

 

ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਰਗੇ ਫੈਸਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿੱਤਾਂ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਪੱਖਪਾਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਹਿਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲ ਕੋਈ ਵੀ ਕਦਮ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਧਰਮ-ਅਧਾਰਤ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਆਰਥਿਕ, ਵਿੱਤੀ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ।

 

ਅੰਸ਼ 7:

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ, ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਤ-ਪਨਾਹੀ, ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਉਕਸਾਵੇ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ, ਸਿਆਸੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸੀ ਪਿੜ ਹੁਣ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੌਮੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

 

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਬਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਈਸਾਈਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਲਾਈਕਾਰੀ ਰਾਜ 'ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਮਿਸਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਵੱਡੀ ਜਾਂ ਲੰਬੀ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਵੋਟ ਹਿੱਸਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

 

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਰ ਉਪਾਅ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਉਪਾਅ ਜਾਂ ਯੋਜਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੀ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਨੂੰ ਉਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਗੁਆਂਢਣ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਲਾਈਕਾਰੀ ਰਾਜ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ।

 

ਇਸ ਲਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹ ਭੰਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੇ ਨਫ਼ਰਤ ਫੈਲਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਸਿਲੰਡਰ, ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਰਕਮ ਸਿੱਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੰਦੂ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।